Латински-Лекција 5

Од Wikibooks
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето

Латински јазик

<< Лекција 4 | Лекција 6 >>


Таблици на именки[уреди]

1-ва деклинација
ЕДНИНА МНОЖИНА
номинатив puell-a puell-ae
генитив puell-ae puell-arum
акузатив puell-am puell-as
датив puell-ae puell-is
2-ра declension
-us -um (среден род) -r
ЕДНИНА МНОЖИНА ЕДНИНА МНОЖИНА ЕДНИНА МНОЖИНА
номинатив serv-us serv-i bell-um bell-a puer puer-i
генитив serv-i serv-orum bell-i bell-orum puer-i puer-orum
акузатив serv-um serv-os bell-um bell-a puer-um puer-os
датив serv-o serv-is bell-o bell-is puer-o puer-is

Падеж: Генитив[уреди]

Падежот генитив е описен падеж и ги опишува следниве особини на опишаната именка:

• Сопственост, на пр. Маркусовиот пес (Canis Marci)
• Потекло, на пр. Маркус од Рим (Marcus Romae)
• Однос, на пр. Работа на убавина (Res pulchrae)
• Квантитет, Литар вода
• Квалитет e.g. Ден на гнев (Dies irae)

Примери на латински[уреди]

Латински Македонски
canispueri maliestbonus Песотна лошото момчеедобар
номинативна именкагенитивглаголниминативна придавка номинативна именкагенитивглаголноминативна придавка


ЛатинскиМакедонски
canispuerorum malorumestbonus Песотна лошите момчињаедобар
номинативна именкагенитив (множина)глаголноминативна придавка номинативна именкагенитивглаголноминативна придавка

Вежба 6[уреди]

Покажете го генитивот:

  1. Флавиевиот пес е добар.
  2. Ахилова петица.
  3. Mater Flaviae est domina.

Придавките кои опишуваат генитивна именка мораат да имаат генитивни наставки соодветни по број и род.

Падеж: Датив[уреди]

Падежот датив, исто така познат како падеж на индиректниот предмет назначува:

• За кого или за тоа, на пр. Го направив автомобилов за него
• На кого или на него, на пр. Му го дадов автомобилот нему
• Чиј (Присвоен датив)
• Предикативен датив (во подоцнежните лекции).

Пример 1[уреди]

Приказ: датив во употреба

Тојја направимасатазанеговиот пријател
номинативна именкаглаголакузативдативен предлогdative

,,тој" е во номинатив, ја ,,направи" е глагол, ,,масата" е акузатив, ,,за" е предлогот кој укажува на датив^, ,,неговиот пријател" е датив.

^ За може да се употреби и во други конструкции. За да утврдите дали се работи за датив, анализирајте го значењето на реченицата (видете Пример 3). Искуството ќе ви помогне брзо да го воочите падежот на именката во реченицата без многу напор.

Вежба 8: Преведете на македонски[уреди]

  1. Cenam donat amicis.
  2. Haec dies anni est calor.

Римски цифри[уреди]

Римјаните не ги користеле индо-арапските цифри кои ние ги користиме денес. Тие користеле посебен нумерички систем. Но и денес ние го користиме овој систем.

Римска цифра Латински имиња на цифрите Македонски Индо-арапски цифри Шпански Француски Италијански
I unus -a -um еден 1 uno un uno
II duo -ae два 2 dos deux due
III tres, tria три 3 tres trois trei
IV quattor четири 4 cuatro quatre quattro
V quinque пет 5 cinco cinq cinque
VI sex шест 6 seis six sei
VII septem седум 7 siete sept siete
VIII octo осум 8 ocho huit octo
IX novem девет 9 nueve neuf nove
X decem десет 10 diez dix dieci
XV quindecim петнаесет 15 quince quinze quindici
XX viginti дваесет 20 veinte vingt venti
XXV viginti quinque дваесет и пет 25 veinticinco vingt-cinq venticinque
L quinquaginta педесет 50 cincuenta cinquante cinquanta
C centum сто 100 cien cent cento
D quingenti, -ae, -a петсто 500 quinientos cinq-cents cinquecento
M mille илјада 1000 mil mille mille